Çin, "Yapay Güneş" Projesinde yeni aşamaya geçiyor: Füzyon deneyleri 2027'de başlayacak

• 2026-08-07 21:09:33

CCTV haberine göre; Çin, nükleer füzyon teknolojisinde önemli bir dönüm noktasına hazırlanıyor. Pekin yönetimi, "yapay güneş" olarak bilinen HL-3 (Huanliu-3) nükleer füzyon reaktörünün tam yükseltmesini 2026 yılının sonuna kadar tamamlamayı, 2027 yılında ise resmi füzyon yanma deneylerini başlatmayı hedefliyor.

Yıldızlara enerji sağlayan nükleer füzyon sürecini yeryüzünde kontrollü şekilde gerçekleştirmeyi amaçlayan proje, Çin'in 2026-2030 dönemini kapsayan 15. Beş Yıllık Planı kapsamında geleceğin stratejik sanayileri arasında öncelikli alanlardan biri olarak öne çıkıyor. Yetkililer, laboratuvar araştırmalarından mühendislik ve endüstriyel ölçekli geliştirme aşamasına geçildiğini belirtiyor.

HL-3 reaktörünün en kritik bileşenlerinden biri olan ve plazma odasının iç kısmında yer alan "ilk duvar", milyonlarca derecelik sıcaklık ile yoğun parçacık bombardımanına karşı koruyucu görev üstleniyor.

Tungsten, bakır ve paslanmaz çelikten üretilen bu sistem, uzun yıllardır füzyon teknolojisinin en büyük mühendislik zorluklarından biri olarak görülüyordu.

Southwestern Fizik Enstitüsü Mühendisi Sun Qian, tüm temel malzemelerin ve üretim sürecinin tamamen yerli imkanlarla geliştirildiğini belirterek, "Tüm temel malzemeler ve araştırma-geliştirme ile üretim sürecinin tamamı ekibimiz tarafından bağımsız olarak geliştirildi. Bu tamamen bağımsız teknolojik sistem, 'ilk duvar' teknolojimizi küresel liderler arasına taşıyor." ifadelerini kullandı.

Çinli araştırmacılar, HL-3 reaktörünün 120 milyon derece plazma sıcaklığına ve 160 milyon derece elektron sıcaklığına ulaştığını açıkladı. Ayrıca füzyon performansını gösteren üçlü ürün değerinde de önemli bir eşiğin aşıldığı bildirildi.

Güneybatı Fizik Enstitüsü Füzyon Teknolojisi Araştırma Enstitüsü Müdür Yardımcısı Bai Xingyu, HL-3'ün yükseltme çalışmalarının planlandığı şekilde ilerlediğini belirterek, "HL-3 cihazının tam yükseltmesini 2026'nın sonuna kadar tamamlayacağız ve 2027'de resmi füzyon yanma deneylerini başlatacağız. Bu deneyler, Çin'in tam kapsamlı füzyon endüstriyel sistemlerini kurması için hayati bir temel oluşturacak." dedi.

Çin'in füzyon stratejisi üç aşamadan oluşuyor. İlk aşamada istikrarlı füzyon yanması ve enerji üretiminin sağlanması, ikinci aşamada uzun süre güvenilir çalışabilen sistemlerin geliştirilmesi, son aşamada ise ticari kullanım için maliyetlerin düşürülmesi hedefleniyor.

Bai Xingyu, 2035 yılına kadar deneysel bir füzyon pilot reaktörü, 2045 yılı civarında ise gösterim amaçlı bir füzyon reaktörü kurmayı planladıklarını belirterek, bu sürecin ticari nükleer füzyon santrallerine geçişin temelini oluşturacağını ifade etti.